onafhankelijkheid

  • De onafhankelijke accountant

    Accountants die een financieel belang hadden in hun controleklanten (Goldman en Barlev, 1974), bij dezelfde organisatie controleerden en adviseerden (Schulte, 1966) en geen verantwoording hoefden af te leggen aan een auditcommissie omdat die niet bestond (Knapp, 1987): er kon vroeger veel. De wetgever heeft in reactie op boekhoudschandalen de nodige maatregelen getroffen om de onafhankelijke positie van de accountant te versterken. In dit artikel wordt ingegaan op het begrip onafhankelijkheid en wat daarover in de wetenschappelijke literatuur bekend is.

  • Groter is beter

    De markt voor de jaarrekeningcontrole voor beursgenoteerde ondernemingen wordt gedomineerd door vier grote accountantskantoren (Vourc’h en Morand, 2011). Het blijkt lastig voor andere kantoren om tot die markt toe te treden. Sterker nog, in Nederland hebben recent enkele middelgrote kantoren hun vergunning om organisaties van openbaar belang te controleren juist teruggegeven (Polman, 2019). Er is veel wetenschappelijk onderzoek gedaan naar het effect van de grootte van het accountantskantoor op auditkwaliteit en onafhankelijkheid. In dit artikel worden enkele belangrijke uitkomsten uit die onderzoeken gepresenteerd.

  • Wat is auditkwaliteit?

    Begin 2020 rapporteerden zowel de Monitoring Commissie Accountancy (van der Veer en anderen, 2020) als de Commissie Toekomst Accountancysector (Ottow en anderen, 2020) hun conclusies over de onderzoeken die zij hadden uitgevoerd. Die conclusies logen er niet om. Beide signaleren een structureel probleem in de kwaliteit die accountants leveren en roepen op tot een structurele cultuurverandering in de sector. Het gebrek aan kwaliteit komt tot uitdrukking in het toezicht van de Autoriteit Financiële Markten en het optreden van boekhoudschandalen. Maar wat verstaan we precies onder de term auditkwaliteit? In dit artikel wordt die vraag beantwoord en wordt tevens een verband gelegd met een ander belangrijk begrip, namelijk de onafhankelijkheid van accountants. Dat is niet alleen voor accountants van belang, maar ook voor operational en IT-auditors.